Emniyet Işık Perdesi Nedir? Kullanım Alanları ve Seçim Rehberi

Endüstriyel makinelerde operatör güvenliği, üretim tesislerinin en önemli konularından biridir. Özellikle pres makineleri, robot hücreleri, otomatik üretim hatları, paketleme makineleri ve hareketli mekanizmaların bulunduğu uygulamalarda tehlikeli bölgelere erişimin kontrol altına alınması gerekir.

Emniyet ışık perdesi (Safety Light Curtain), operatör ile tehlikeli makine bölgesi arasında fiziksel bir kapı veya bariyer oluşturmadan koruma sağlayan optoelektronik bir makine emniyet sistemidir.

Işık perdesinin oluşturduğu koruma alanına el, parmak veya vücut girdiğinde sistem bunu algılar ve makinenin güvenlik devresine durdurma sinyali gönderir.

Bu nedenle emniyet ışık perdeleri modern makine emniyet sistemlerinin en önemli bileşenlerinden biridir.

Emniyet Işık Perdesi Nasıl Çalışır?

Bir emniyet ışık perdesi temel olarak iki üniteden oluşur:

• Verici (Transmitter)
• Alıcı (Receiver)

Verici ve alıcı arasında çok sayıda kızılötesi ışın kullanılarak görünmez bir koruma alanı oluşturulur.

Normal çalışma sırasında ışınlar kesintisiz şekilde alıcıya ulaşır. Operatörün eli, parmağı veya vücudu koruma alanına girdiğinde ışınlardan biri veya birkaçı kesilir.

Emniyet ışık perdesi bu durumu algılayarak güvenlik çıkışlarının durumunu değiştirir. Uygun şekilde tasarlanmış güvenlik devresi üzerinden makinenin tehlikeli hareketi durdurulur.

Böylece operatörün tehlikeli bölgeye ulaşmasından önce makinenin güvenli duruma geçmesi amaçlanır.

Type 4 / Kategori 4 Emniyet Işık Perdesi Nedir?

Makine emniyetinde yalnızca bir ışık perdesi kullanılması yeterli değildir. Kullanılacak ürünün makinenin risk değerlendirmesine ve gerekli güvenlik seviyesine uygun olması gerekir.

Yüksek güvenlik gerektiren uygulamalarda Type 4 emniyet ışık perdeleri yaygın olarak tercih edilmektedir.

Type 4 güvenlik ışık perdeleri özellikle;

EN/IEC 61496
EN ISO 13849-1
IEC 61508
IEC 62061

gibi makine emniyeti standartları kapsamında değerlendirilen uygulamalarda kullanılmaktadır.

Uygun sertifikasyona sahip Type 4 sistemler, uygulamaya ve sistem tasarımına bağlı olarak PL e ve SIL 3 seviyelerine kadar kullanılabilir.

Ancak makinenin gerekli güvenlik seviyesi mutlaka risk değerlendirmesi sonucunda belirlenmelidir.

WONSOR Type 4 Emniyet Işık Perdeleri

WONSOR, endüstriyel güvenlik ve sensör teknolojileri alanında geliştirdiği ürünlerle makine üreticileri ve endüstriyel tesisler için farklı güvenlik çözümleri sunmaktadır.

WONSOR emniyet ışık perdesi ürün ailesinde farklı uygulamalara yönelik çeşitli seriler bulunmaktadır.

Özellikle WONSOR SG-P Serisi, yüksek güvenlik gerektiren makine uygulamalarına yönelik geliştirilmiş Type 4 emniyet ışık perdesi çözümlerinden biridir.

Serinin güvenlik seviyesi;

Type 4
Kategori 4
PL e
SIL 3

seviyelerine kadar ulaşabilmektedir.

Bu özellikler sayesinde WONSOR güvenlik ışık perdeleri preslerden robot hücrelerine kadar birçok endüstriyel makine uygulamasında değerlendirilebilir.

Parmak Koruma ve El Koruma Arasındaki Fark Nedir?

Emniyet ışık perdesi seçerken dikkat edilmesi gereken en önemli teknik parametrelerden biri çözünürlüktür (resolution).

Çözünürlük, ışık perdesinin algılayabileceği minimum nesne boyutuyla ilişkilidir.

Genel olarak uygulamalar üç ana grupta değerlendirilir:

Parmak Koruma

Tehlikeli noktaya parmakla erişimin engellenmesi gereken uygulamalarda yüksek çözünürlüklü emniyet ışık perdeleri kullanılır.

El Koruma

Presler, montaj makineleri ve üretim ekipmanlarında operatörün elinin tehlikeli bölgeye girmesinin algılanması için kullanılan en yaygın çözümlerden biridir.

Vücut / Erişim Koruma

Robot hücreleri ve geniş makine alanlarında kişinin tehlikeli bölgeye girişinin algılanması amacıyla kullanılır.

Doğru çözünürlüğün belirlenmesi, güvenlik mesafesi hesabıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Emniyet Işık Perdesi Nerelerde Kullanılır?

Emniyet ışık perdeleri birçok endüstriyel makine ve üretim hattında kullanılabilir.

Başlıca uygulamalar arasında;

• Pres makineleri
• Hidrolik presler
• Eksantrik presler
• Abkant presler
• Montaj makineleri
• Robot hücreleri
• Otomatik üretim hatları
• Paketleme makineleri
• Paletleme sistemleri
• Konveyör sistemleri
• Otomotiv üretim hatları
• Metal işleme makineleri
• Kaynak makineleri
• Özel makine uygulamaları

bulunmaktadır.

Özellikle operatörün üretim sırasında makineye sık sık erişmesi gereken uygulamalarda fiziksel kapılar yerine ışık perdelerinin kullanılması üretim ergonomisi açısından önemli avantajlar sağlayabilir.

Pres Makinelerinde Emniyet Işık Perdesi Kullanımı

Pres makineleri, emniyet ışık perdelerinin en yaygın kullanıldığı uygulamalardan biridir.

Operatör parçayı yerleştirmek veya çıkarmak için çalışma bölgesine düzenli olarak erişmek zorunda olabilir.

Bu nedenle sürekli açılıp kapanan mekanik koruyucular bazı uygulamalarda üretim sürecini yavaşlatabilir.

Emniyet ışık perdesi kullanıldığında operatör koruma alanını ihlal ettiği anda güvenlik sistemi bunu algılar.

Uygun güvenlik devresi tasarımıyla presin tehlikeli hareketinin durdurulması sağlanabilir.

Muting Nedir?

Bazı otomasyon sistemlerinde ürün veya paletlerin ışık perdesinin koruma alanından geçmesi gerekir.

Örneğin bir konveyör hattında paletin geçmesi normal üretim sürecinin bir parçasıdır.

Muting, belirlenen güvenli koşullar gerçekleştiğinde ışık perdesinin koruma fonksiyonunun kontrollü ve geçici olarak devre dışı bırakılmasını sağlayan bir fonksiyondur.

Doğru tasarlanmış bir muting uygulamasında sistem malzemenin geçişine izin verirken insanların tehlikeli alana kontrolsüz girişine karşı korumayı sürdürmeyi amaçlar.

Blanking Nedir?

Blanking, ışık perdesinin belirli ışınlarının uygulamanın gereksinimine göre kontrollü şekilde devre dışı bırakılması veya belirli nesnelerin koruma alanında bulunmasına izin verilmesi için kullanılan fonksiyonlardan biridir.

Örneğin makinenin sabit bir mekanik parçasının ışık perdesinin koruma alanında bulunması gereken bazı özel uygulamalarda blanking fonksiyonu kullanılabilir.

Muting ve blanking fonksiyonlarının uygulanması makine risk değerlendirmesi ve ilgili güvenlik standartları dikkate alınarak gerçekleştirilmelidir.

Emniyet Işık Perdesi Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Doğru güvenlik ışık perdesinin seçimi yalnızca ürünün boyuna veya fiyatına göre yapılmamalıdır.

Ürün seçiminde özellikle şu kriterler değerlendirilmelidir:

1. Gerekli güvenlik seviyesi

Makinenin risk değerlendirmesine göre Type 2 veya Type 4 gibi gerekli güvenlik seviyesi belirlenmelidir.

2. Çözünürlük

Parmak, el veya vücut koruması ihtiyacına göre uygun çözünürlük seçilmelidir.

3. Koruma yüksekliği

Makinedeki tehlikeli açıklığın tamamını koruyabilecek yükseklikte ürün kullanılmalıdır.

4. Çalışma mesafesi

Verici ile alıcı arasındaki mesafe ürünün çalışma aralığında olmalıdır.

5. Tepki süresi

Işık perdesinin tepki süresi, makinenin toplam durma süresi ve emniyet mesafesi hesabında kritik öneme sahiptir.

6. Bağlantı tipi

Endüstriyel uygulamalarda M8 veya M12 soketli bağlantılar montaj, bakım ve ürün değişimi açısından avantaj sağlayabilir.

7. IP koruma sınıfı

Toz, yağ, nem veya su bulunan endüstriyel ortamlarda uygun IP koruma sınıfı seçilmelidir.

8. Muting ve Blanking

Konveyör veya özel otomasyon uygulamalarında bu fonksiyonların gerekli olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Emniyet Mesafesi Neden Önemlidir?

Emniyet ışık perdesi tehlikeli noktaya rastgele bir mesafede monte edilmemelidir.

Operatör ışık perdesini geçtiğinde makinenin tamamen güvenli duruma ulaşması belirli bir süre alır.

Bu nedenle ışık perdesi ile tehlikeli bölge arasında yeterli emniyet mesafesi bırakılması gerekir.

Hesaplamada sistemin tepki süresi, makinenin durma süresi, yaklaşma hızı, ışık perdesinin çözünürlüğü ve uygulamanın geometrisi gibi parametreler dikkate alınır.

Bu nedenle emniyet ışık perdesinin montajı ve güvenlik mesafesinin belirlenmesi yetkin kişiler tarafından ilgili standartlara göre gerçekleştirilmelidir.

Neden WONSOR Emniyet Işık Perdeleri?

WONSOR emniyet ışık perdeleri, modern makine emniyet uygulamalarında ihtiyaç duyulan yüksek güvenlik seviyelerini hedefleyen çözümler sunmaktadır.

Özellikle Type 4, Kategori 4, PL e ve SIL 3 seviyelerine kadar ulaşabilen ürün seçenekleri sayesinde yüksek güvenlik gerektiren endüstriyel uygulamalarda değerlendirilebilir.

WONSOR ürün ailesi;

• Makine üreticileri
• Sistem entegratörleri
• Otomasyon firmaları
• Pres üreticileri
• Robotik sistem üreticileri
• Endüstriyel tesisler

için farklı emniyet uygulamalarına yönelik çözümler sunmaktadır.

WONSOR Türkiye – Emniyet Işık Perdesi Çözümleri

Makineniz için doğru WONSOR emniyet ışık perdesi modelini belirlerken koruma yüksekliği, çözünürlük, çalışma mesafesi, bağlantı tipi, güvenlik seviyesi ve gerekli fonksiyonların birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Parmak koruma, el koruma, alan koruma, pres makinesi güvenliği, robot hücresi güvenliği ve konveyör uygulamaları için farklı emniyet ışık perdesi çözümleri kullanılabilir.

Projeniz için doğru ürünün belirlenmesi amacıyla uygulamanın teknik özellikleri üzerinden ürün seçimi yapılması önerilir.

WONSOR Emniyet Işık Perdeleri – Endüstriyel makinelerde yüksek seviyeli güvenlik çözümleri.